اینترنت و موبایل با افزایش قیمت نفت گران می شوند شوک نفتی به تراشه
اچ پی: افزایش قیمت نفت فقط مسئله پالایشگاه ها، خودرو ها و بودجه دولت ها نیست. وقتی نفت گران می شود، زنجیره ای از هزینه ها در سراسر اقتصاد دیجیتال را زیاد می کند.
به گزارش اچ پی به نقل از مهر؛ جنگ اخیر در منطقه غرب آسیا و تجاوز نظامی نیروهای آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک ایران یک حقیقت کمتر دیده شده را آشکار کرده است. صنعت فناوری عمیقاً به انرژی، حمل و نقل، مواد خام و ثبات ژئوپلیتیک وابسته است. افزایش قیمت نفت فقط مساله پالایشگاه ها، خودرو ها و بودجه دولت ها نیست. وقتی نفت گران می شود، زنجیره ای از هزینه ها در سرتاسر اقتصاد دیجیتال، از برق مراکز داده و تولید تراشه تا حمل تجهیزات، بیمه دریایی، سرمایه گذاری در هوش مصنوعی و قیمت نهائی خدمات دیجیتال فعال می شود. طبق گزارش اخیر تشدید باردیگر تنش ها بر سر ترک مخاصمه ایران موجب شد قیمت نفت برنت و نفت خام آمریکا به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه برسد. همین گزارش تاکید می کند که محدودیت در تنگه هرمز و اختلال در جریان نفت، بازار را در وضعیت نوسان شدید نگه داشته است. این عدد برای صنعت فناوری فقط یک شاخص انرژی نیست؛ بلکه علامتی از ورود هزینه های زیرساختی به مرحله ای پرریسک تر بحساب می آید.
فناوری دیجیتال روی زمین انرژی ایستاده است
تصور رایج این است که اقتصاد دیجیتال از اقتصاد صنعتی فاصله گرفته است، اما مراکز داده، کارخانه های تراشه، شبکه های ابری و زیرساخت های هوش مصنوعی همگی به برق پایدار، ارزان و قابل پیشبینی نیاز دارند. آژانس بین المللی انرژی پیشبینی کرده است مصرف برق مراکز داده از ۴۸۵ تراوات ساعت در سال ۲۰۲۵ به حدود ۹۵۰ تراوات ساعت در سال ۲۰۳۰ برسد و مصرف مراکز داده متمرکز بر هوش مصنوعی در همین دوره سه برابر شود. به همین دلیل، هر شوک در قسمت انرژی مستقیماً در اقتصاد هوش مصنوعی، رایانش ابری و خدمات دیجیتال منعکس می گردد. اثر نفت بر برق در همه کشورها یکسان نیست، چونکه قسمتی از برق جهان از گاز، زغال سنگ، انرژی هسته ای و منابع تجدیدپذیر تأمین می شود. با این وجود، افزایش نفت به طور معمول هزینه سوخت، حمل و نقل، بیمه، مواد اولیه، تجهیزات و انتظارات تورمی را بالا می برد. نتیجه آنست که شرکت های فناوری، حتی اگر مستقیماً نفت مصرف نکنند، از مسیر هزینه برق، سرمایش، لجستیک و سرمایه گذاری صدمه می بینند.
تراشه ها و تاثیر مستقیم شوک نفتی
صنعت تراشه از حساس ترین بخش های فناوری در مقابل شوک انرژی بحساب می آید. کارخانه های تولید تراشه با مصرف عظیم برق، آب، گازهای صنعتی و مواد شیمیایی فعالیت می نمایند. مؤسسه بین المللی «IDC» در ارزیابی خود از نتایج جنگ غرب آسیا تصریح کرده است که افزایش قیمت انرژی هزینه مراکز داده، تولید نیمه هادی ها، لجستیک و تولید صنعتی را بالا می برد و می تواند اولویت بندی پروژه های هوش مصنوعی و تحول دیجیتال را تغییر دهد. در این بین، مساله فقط برق نیست. اختلال در صادرات گاز مایع قطر و تنگه هرمز، بازار هلیوم را هم تحت فشار قرار داده است. هلیوم برای تولید تراشه، تصویربرداری پزشکی و برخی فرایندهای صنعتی پیشرفته اهمیت راهبردی دارد. از همین روی، رویترز گزارش کرده است که اختلال در فرآوری گاز قطر، قیمت نقدی هلیوم را از زمان آغاز بحران حدودا دو برابر کرده است. این بدین معنا است که جنگ ایران از مسیر انرژی و گازهای صنعتی، به قلب زنجیره تولید تراشه نفوذ کرده است.
وضعیت هوش مصنوعی در مقابل نفت صد دلاری
رشد هوش مصنوعی بر پایه محاسبات ارزان و انبوه بنا شده است. مدلهای بزرگ زبانی، سامانه های مولد تصویر، زیرساخت های ابری و پردازنده های گرافیکی همگی به برق، سرمایش، تراشه و سرمایه گذاری سنگین نیاز دارند. وقتی بهای نفت در هر بشکه بالای صد دلار تثبیت می شود، سه فشار هم زمان شکل می گیرد:
· هزینه عملیاتی مراکز داده بیشتر می شود
· تولید تراشه گران تر می شود
· سرمایه گذاران نسبت به پروژه های پرهزینه تر محتاط تر می شوند
در چنین وضعیتی، شرکت های بزرگ فناوری احتمالا پروژه های هوش مصنوعی را متوقف نمی کنند، اما اولویت ها تغییر می کند. پروژه های نمایشی، آزمایشی و کم بازده کنار می روند و سرمایه به سوی زیرساخت هایی حرکت می کند که بازده مستقیم، مشتری قطعی و دسترسی مطمئن به انرژی دارند. به بیان ساده، کارشناسان باور دارند که هوش مصنوعی بعد از جنگ ایران بالاتر از گذشته به جغرافیای انرژی وابسته می شود.
تنگه هرمز و امنیت اقتصاد دیجیتال
تنگه هرمز فقط مسیری ساده برای انتقال نفتی نیست. طبق داده های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، این تنگه یکی از مهم ترین گذرگاه های نفتی جهان است و اختلال در آن اثر فوری بر بازار انرژی دارد. آژانس بین المللی انرژی هم اعلام نموده که در سال ۲۰۲۵ بخش مهمی از گاز مایع عبوری از این تنگه به بازارهای آسیایی می رفته است و حدود ۲۷ درصد واردات گاز آسیا از مسیر هرمز تأمین شده است. این نکته برای صنعت فناوری اهمیت ویژه دارد، چونکه شرق آسیا مرکز ثقل تولید تراشه، نمایشگر، حافظه، سرور و تجهیزات الکترونیکی است. در شرایطی که انرژی آسیا گران یا فرآیند تأمین آن مبتلا به اختلال می شود، هزینه تولید در کره جنوبی، تایوان، ژاپن و چین هم تحت تاثیر قرار می گیرد. این فشار در نهایت به قیمت سرورها، کارت های گرافیکی، تجهیزات مخابراتی، گوشی هوشمند، لپ تاپ و خدمات ابری انتقال می یابد. بنابراین، مخاطب باید بداند که افزایش قیمت نفت فقط در نرخ بنزین یا بودجه دولت دیده نمی شود؛ بلکه این افزایش می تواند در قیمت گوشی، لپ تاپ، اینترنت، خدمات ابری، نرم افزارهای اشتراکی و حتی هزینه توسعه کسب وکارهای دیجیتال هم ظاهر شود.
برندگان و بازندگان فناوری در شوک نفتی
در سطح جهانی، همه شرکت های فناوری به یک اندازه صدمه نمی بینند. شرکت هایی که مالک مراکز داده کم مصرف، قراردادهای طولانی مدت برق، نیروگاه اختصاصی یا دسترسی به انرژی تجدیدپذیر دارند، موقعیت بهتری پیدا می کنند. از طرف دیگر، شرکت هایی که فقط مصرف کننده خدمات پردازشی هستند و توان چانه زنی برای تأمین انرژی ارزان ندارند، صدمه پذیرتر می شوند. به همین دلیل، مزیت رقابتی آینده فقط در تراشه قوی تر یا مدل هوش مصنوعی بهتر خلاصه نمی شود و دسترسی به برق پایدار، ارزان و امن هم قسمتی از قدرت فناورانه محسوب می شود. جنگ ایران با متجاوزان آمریکایی و صهیونیست نشان داد که فناوری از ژئوپلیتیک جدا نیست. نفت گران، فقط شاخص بازار انرژی نیست و نشانه ای از افزایش هزینه در عمق اقتصاد دیجیتال بحساب می آید. صنعت فناوری برای رشد به برق، تراشه، گازهای صنعتی، حمل و نقل امن، سرمایه ارزان و ثبات سیاسی نیاز دارد. هر اختلال جدی در این مؤلفه ها می تواند آینده هوش مصنوعی، تولید تراشه و خدمات دیجیتال را کندتر، گران تر و متمرکزتر کند.
منبع: اچ پی
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب