روایت تاب آوری برای روسای مختار ارتباطات جهان
به گزارش اچ پی، حضور هدفمند سیدستار هاشمی در اجلاس سران مختار اتحادیه بین المللی ارتباطات، جهان در را در مقابل این حقیقت قرار داد که بدون تضمین امنیت فیزیکی و سایبری شبکه ها، تمام برنامه های توسعه ای روی کاغذ باقی خواهد
در سال ۱۸۶۵، نمایندگان بیست کشور اروپایی در پاریس گرد هم آمدند تا بر سر موضوعی مهم توافق کنند: تلگراف باید از مرز عبور کند، بی آن که هر کشور قواعد خودش را تحمیل کند. از دل آن توافق، اتحادیه بین المللی مخابرات زاده شد. حالا همان اتحادیه برای نزدیک به سه هفته به دوحه آمده است؛ شهری که معنای «عبور» را بهتر از خیلی از شهرها می شناسد، چه برای مسافری که میان قاره ها عبور می کند و چه برای دیپلمات هایی که سال هاست طرف های ناهم نظر را پشت یک میز می نشانند. در همین شهر و در جریان اجلاس سران مختار اتحادیه بین المللی مخابرات (ITU PP-26)، وزیر ارتباطات ایران پشت تریبون رفت و پرسش قدیمی این اتحادیه را از انتزاع به متن زندگی آورد: او از اینترنتِ روستاها گفت و از ادامه خدمات در ایام دشوار جنگ؛ و با این دو روایت، که یکی از توسعه می گوید و دیگری از پایداری، هدفی مشترک را پیش کشید؛ زیرساخت غیرنظامی سرمایه ای است که همه به پایداری اش نیاز دارند. پرسشی که در پاریس ۱۸۶۵ درباره ی پیام ها بود، اینجا درباره ی شبکه هاست؛ وقتی پیام ها دیگر مرز نمی شناسند، مرز شبکه ها را چه کسی پاس می دارد؟
بخش نخست سخنان ستار هاشمی گزارشی از پیشرفت ها بود. به قول او، امروز بیشتر از هفت هزار خدمت دولت الکترونیک عرضه می شود، فیبر نوری به بیشتر از ۱۱ میلیون خانوار رسیده و ۸۳درصد مناطق روستایی به شبکه متصل شده اند. اقتصاد دیجیتال هم بیشتر از ۷ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می دهد و پلت فرم های داخلی بیشتر از ۵۰ میلیون کاربر دارند. این ارقام تصویری اند از مسیر طی شده و اولویت هایی که دولت برای خود تعریف کرده است. اتحادیه امروز به جای «پوشش» از «اتصال معنادار» حرف می زند، یعنی دسترسی ای که ارزان، پایدار و روزمره باشد، و برای دولت های جنوب جهان رقم روستایی نوعی کارت ورود به این گفت وگوست. ۸۳ درصد، بخصوص اگر کیفیتش هم تراز رقمش باشد، عددی چشم گیر است. جزئیاتی مانند سرعت و هزینه دسترسی، بستری طبیعی برای همکاری فنی و تبادل داده با اتحادیه است.
بخش دوم، «روایت پایداری» بود و از روزهای دشوار جنگ سخن می گفت. به روایت وزیر، ۵۰۰ سایت مخابراتی و یک مرکز تحقیقات فضایی به واسطه ی بمباران عامدانه ی ایالات متحده و اسرائیل با چالش جدی مواجه شدند؛ مرکزی که به قول او کارش کشاورزی، مدیریت آب و کاهش بلایای طبیعی است و چند مهندس فناوری اطلاعات جان باختند. بااین همه، با وجود فشارهای فیزیکی و سایبری، شبکه داخلی بی وقفه عملیاتی ماند و خدمات آنلاین آموزش، بانکداری و بهداشت ادامه یافت.
بخش دوم روایت وزیر با پیام دیپلماتیک او پیوند یافت؛ اتحادیه بین المللی مخابرات باید همکاری عادلانه و چندجانبه را ترویج کند و مطمئن شود فناوری در خدمت بشریت و توسعه است. درواقع، نقطه عطف حضور ایران در دوحه، پرهیز از ماندن در موضع انفعال یا فقط طرح شکایت بود. دیپلماسی دیجیتال تهران در این اجلاس، با یک چرخش هوشمندانه، از «روایتِ آسیب» به «ارائه راهکار» رسید. پیشنهاد اتصال شبکه های فیبر مرزی، طراحی کریدورهای ارتباطی زمینی در منطقه و اعلام آمادگی برای انتقال دانش فنی در عرصه تاب آوری زیرساخت ها، ابتکاری بود که موقعیت ایران را از یک کشورِ هدفِ حمله، به یک بازیگرِ کنشگر و طراحِ ثبات منطقه ای عوض کرد.
این رویکرد، از نظر حقوقی هم بر پایه های مستحکمی استوار شد. ارجاع دقیق به اصول تفکیک و تناسب در پروتکل اول ژنو، اسناد بین المللی همچون «راهنمای تالین» درباره ی مصونیت شبکه های غیرنظامی، و همینطور پیمان ۱۹۶۷ فضای ماورای جو، نشان داد که تیم دیپلماسی فناوری ایران با تسلط کامل بر قواعد حقوق بین الملل، به دنبال جرم انگاری هدف قرار دادن زیرساخت های ارتباطی است؛ موضوعی که تنها دغدغه تهران نیست، بلکه امنیت تمام کشورهای درحال توسعه را در مقابل یک جانبه گرایی فناورانه تهدید می کند.
درادامه، اسناد گوناگونی در چهارچوب اتحادیه عرضه شده که داستانهای متفاوتی از رویدادهای اخیر منطقه دارند. ایران هم در سند خود از صدمه به تأسیسات پخش و ارتباطات غیرنظامی از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ یاد می کند. آن چه این اسناد را به هم نزدیک می کند، نه جزییات رویدادها، بلکه اصلی است که همه بر آن تاکید دارند: زیرساخت غیرنظامی باید ایمن بماند.
بی شک آن چه در دوحه رقم خورد، یک موفقیت مهم در سطح دیپلماسی تخصصی بود؛ تغییر دستور کار یک نهاد فنی بسمت پذیرش مسئولیت های امنیتی و حقوقی. حضور هدفمند و روایت گری دقیق وزیر ارتباطات در این اجلاس، اتحادیه بین المللی مخابرات را در مقابل این واقعیت قرار داد که بدون تضمین امنیت فیزیکی و سایبری شبکه ها، تمام برنامه های توسعه ای روی کاغذ باقی خواهد ماند. ایران در این نشست نشان داد که با تاکید بر تجربه بومیِ ایستادگی در بحران و نگاه راهبردی به پیوندهای منطقه ای، می تواند قواعد گفتگو در حوزه حکمرانی جهانی ارتباطات را به نفع امنیت جمعی و چندجانبه گرایی باز تعریف کند.
در مجموع، اتحادیه بین المللی مخابرات سازمانی فنی است وکارش اختصاص طیف و هماهنگی استانداردهاست. همین جایگاه بی طرف، آنرا برای ایفای نقشی تازه آماده می کند؛میزبانی گفتگو درباره ی این که چطور میتوان شبکه های حیاتی را در همه شرایط پایدار نگه داشت. وقتی اقتصاد و آموزش و درمان کشورها روی شبکه بنا شده، پایداری یک سایت مخابراتی در مدرسه ای دیده می شود که کلاسش برقرار می ماند و بیماری که پرونده اش باز می شود. حقوق بشردوستانه میان هدف نظامی و غیرنظامی مرز می کشد؛ شبکه های مشترک، فرصتی هستند برای روشن تر کردن همین مرز.
آن چه از دوحه می تواند باقی بماند، شاید نه اعداد و ارقام باشد و نه تفاوت روایت ها، بلکه یک فرصت ساد؛ اتحادیه ای که شبکه ها را به هم وصل می کند می تواند برای ارزیابی بی طرفانه وضعیت زیرساخت های ارتباطی ابزاری بسازد، هنجار مصونیت آنها را صریح تر بنویسد و تجربه های تاب آوری را میان اعضا مبادله کند.
*پژوهشگر سیاست
بطور خلاصه اقتصاد دیجیتال هم بیشتر از ۷ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می دهد و پلتفرم های داخلی بیشتر از ۵۰ میلیون کاربر دارند. ۸۳ درصد، به خصوص اگر کیفیتش هم تراز رقمش باشد، عددی چشمگیر است. این رویکرد، از نظر حقوقی هم بر پایه های مستحکمی استوار شد.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب